 |
Milde, matige Psoriasis*Wat is Psoriasis?
Psoriasis is een chronische huidziekte met jeukende, schilferende en rode plekken. Die plekken zijn gewoonlijk bedekt met witachtige afzettingen die zich vooral op de ellebogen, de knieën, het behaarde hoofd en de andere delen van het lichaam bevinden. Het is één van de meest voorkomende huidziekten in Engeland. Circa 2% van de bevolking heeft er last van. De oorzaak van het ontstaan van Psoriasis is nog niet geheel opgehelderd. Wel is bekend dat erfelijke factoren een belangrijke rol spelen in het ontstaan ervan. Psoriasis kan zich op veel verschillende manieren uiten van persoon tot persoon en van tijd tot tijd. Terwijl psychologische stress een bestaande psoriasis kan verergeren, is een bacteriële infectie (streptokokken) die juist de episode van psoriasis opwekt.
Psoriasis is te wijten aan het slecht functioneren van de huidcellen. Zij vernieuwen zich te snel: in plaats van om de 28 dagen doen ze dat om de 8 dagen of minder. De nieuwe cellen krijgen de kans niet tot volwassen cellen uit te groeien.
Klinische patronen
Psoriasis bestaat uit verschillende klinische patronen.
De erupties zijn meestal symmetrisch.
De eruptie kan ook vlekkerig blijven, eventueel zelfs unilateraal.
Vormen van Psoriasis
Plaque psoriasis...
Dit is de meest voorkomende vorm van psoriasis. Kenmerkend hiervoor zijn rode schilferende plekken met een scherpe begrenzing. De plekken variëren in grootte van 1 tot enkele centimeters. De psoriasisplekken kunnen op elke plaats voorkomen, maar vooral het behaarde hoofd, achter de oren en de huid onderop de rug (het sacrum). Psoriasis op het gezicht komt vrij zelden voor in vergelijking met psoriasis op het lichaam of op de hoofdhuid.
Druppel psoriasis...
Kleine rode vlekken, vooral op de romp, ledematen, gezicht en behaarde hoofdhuid. De vlekken variëren van 1 tot 10 ml in doorsnee. Komt vooraal voor bij kinderen en jong volwassenen en ontstaat vaak door een bacteriële infectie (streptokokken) aan de bovenste luchtwegen.
Psoriasis-erytrodermie...
Bij psoriasis-erytrodermie is het gehele lichaamsoppervlak aangedaan. Het betreft een ernstige vorm van psoriasis, die zelden optreedt. Het betreft vooral jonge mensen en mensen van middelbare leeftijd. Roodheid van de huid is het opvallendste kenmerk. Alle andere symptomen van psoriasis zijn aanwezig, vooral eczeem en maligne lymfoon, maar de schilfering en plaque-vorming zijn meestal minder prominent.
Puistjes psoriasis...
Met vocht gevulde blaasjes (pustels) kunnen voorkomen op het hele lichaam of alleen op de handpalmen en voetzolen.
Flexurale of Intertrigineuze psoriasis...
Deze term wordt gebruikt wanneer de aandoening plaats vindt in huidplooien rond de billen en de genitaliën en deze vorm van psoriasis komt vooral voor bij kinderen.
Oorzaken van Psoriasis
De precieze oorzaak van psoriasis is niet bekend.
Wel kunnen diverse zogeheten omgevingsfactoren psoriasis laten uitbreken of een al bestaande psoriasis verergeren.
Mogelijke omgevingsfactoren zijn;
Infecties;
Een bacteriële infectie met streptokokken kan aanleiding geven tot een uitgebreide huiduitslag met kleine psoriasisplekjes die in korte tijd ontstaan.
Dit heet druppel psoriasis. Bij patiënten met een chronische plaque psoriasis is het beloop van psoriasis vaak ernstiger.
Hormonale factoren;
Er zijn verscheidene aanwijzingen dat de vrouwelijke geslachtshormonen invloed kunnen hebben op (het beloop van) psoriasis.
Zo begint psoriasis bij meisjes vaak in de puberteit. De ziekte kan veranderen tijdens en na een zwangerschap of menopauze.
De kans dat psoriasis verbetert in de zwangerschap (50%) is veel groter dan dat de ziekte zal verergeren.
Psychologische factoren;
Er zijn diverse aanwijzingen dat stress een belangrijke rol speelt bij het ontstaan en verergeren van psoriasis.
De mate van stress komt vaak overeen met de ernst van de huidziekte. De mensen reageren vaak minder goed op behandeling van hun psoriasis dan mensen die daar niet zoveel moeite mee hebben. Stress kan zowel een negatieve invloed hebben op het hormoonstelsel als op het immuunsysteem.
Geneesmiddelen;
Bepaalde geneesmiddelen kunnen psoriasis veroorzaken of verergeren.
In het bijzonder corticosteroïden (bijnierschorshormonen).
Ook het plotseling stoppen van corticosteroïden zou een psoriasis kunnen veroorzaken of verergeren.
Om die reden wordt het gebruik van corticosteroïden dan ook afgeraden.
Beschadiging van de huid;
Op de plaats waar (normale) huid beschadigd wordt kan na gemiddeld 7-14 dagen een psoriasisplek ontstaan. Dit heet het Koebner fenomeen. Allerlei soorten beschadiging van de huid kunnen hiervoor verantwoordelijk zijn, zoals schaafplekken, brandwonden, operatiewonden en chemische wonden (bijvoorbeeld door zuren). Ook infecties van de huid (bijvoorbeeld herpes infecties, steenpuisten) en sommige aandoeningen waarbij de huid ontstoken is (bijvoorbeeld eczeem) kunnen een Koebner fenomeen geven.
Over het algemeen zal zonlicht psoriasis verbeteren. Bij een paar mensen met psoriasis die een lichte huid
hebben, treedt door de zon juist een verergering op. De plekjes van deze zonlichtovergevoeligheid gaan
naderhand door het Koebner fenomeen over in psoriasisplekken. De kans dat er na een beschadiging
psoriasis ontstaat, is waarschijnlijk het grootst wanneer de psoriasis uitgebreider en actief is, d.w.z.
dat er ook spontaan al wat plekken ontstaan.
Behandeling van psoriasis;
Psoriasis kan door een behandeling aanzienlijk verminderd worden, maar geen enkele therapie kan de huidziekte
definitief genezen. Psoriasis wordt behandeld met crèmes en zalven die koolteer, corticosteroïden
(bijnierschorshormonen), salicylzuur en anthraline bevatten. Veel mensen met psoriasis hebben
baat bij blootstelling van hun psoriasisplekken aan zonlicht. Ook Vitamine A heeft een positieve invloed.
PuVA therapie wordt gebruikt voor de behandeling van ernstige psoriasis. Indien mogelijk moet systemische
therapie waaronder methotrexaat, retinoïden of ciclosporine uitsluitend toegepast worden bij de
meest ernstige vormen van psoriasis. In alle andere gevallen dient zo’n behandeling
vermeden te worden. Met zo’n behandeling kan een goede verbetering worden bereikt,
maar na beëindiging van de behandeling komen de huidklachten vrijwel altijd weer terug.
Martin Schiele adviseert: Intensive Spray
* Pas op: Psoriasis dient door een arts te worden vastgesteld.
« Klik hier om terug te keren naar het overzicht |
|
